Onder druk maken we vaak gebruik van vertrouwde denkpatronen. Ze versnellen beslissingen, maar kunnen het zicht vernauwen. In de gedragseconomie worden deze patronen beschreven als biases en heuristieken.
De reflecties op deze pagina komen voort uit mijn werk in coaching en executive coaching, waar deze patronen regelmatig zichtbaar worden in gesprekken over richting en verantwoordelijkheid.
Kennisbank

Choice Overload
Choice overload (ook wel bekend als het "overaanbod aan keuzes" effect) is een fenomeen waarbij het hebben van te veel opties om uit te kiezen, kan leiden tot keuzestress, besluiteloosheid en uiteindelijk een slechtere beslissing. Het kan optreden bij het maken van allerlei soorten keuzes, zoals bij het kopen van producten, het kiezen van een carrière, het selecteren van een partner, enzovoort.
Cognitive Dissonance
Cognitieve dissonantie (ook wel bekend als het "gedachtenconflict" effect) is een psychologisch fenomeen waarbij mensen tegenstrijdige overtuigingen, attitudes of gedragingen hebben, waardoor ze een gevoel van ongemak en spanning ervaren. Dit kan leiden tot een onbalans in de geest en kan resulteren in het vermijden of veranderen van informatie of gedrag om de dissonantie te verminderen.
Compromise effect
Het compromiseffect (ook wel bekend als de "middenoptiebias") is een cognitieve vooringenomenheid waarbij mensen geneigd zijn om te kiezen voor de optie die in het midden ligt tussen twee keuzes, wanneer er een complexe beslissing moet worden genomen. Deze optie wordt gezien als een compromis en kan als veiliger of minder extreem worden beschouwd dan de andere opties.
Confirmation Bias
Bevestigingsvooroordeel of confirmation bias is een cognitieve vooringenomenheid waarbij mensen de neiging hebben om informatie te zoeken, te interpreteren en te onthouden op een manier die hun bestaande overtuigingen en hypothesen bevestigt en andere informatie te negeren die niet overeenkomt met hun overtuigingen.
Decision Fatique
Beslissingsmoeheid, ook wel decision fatigue genoemd, is een term die wordt gebruikt om de afnemende kwaliteit van beslissingen te beschrijven die mensen nemen na een periode van voortdurende besluitvorming. Het is een toestand van mentale vermoeidheid die zich voordoet wanneer een persoon veel beslissingen moet nemen gedurende een bepaalde periode.
Disposition Effect
Het disposition-effect is een cognitieve vooringenomenheid die optreedt bij beleggers, waarbij ze geneigd zijn om winstgevende aandelen snel te verkopen en verliesgevende aandelen vast te houden. Dit fenomeen is vooral van belang voor mensen die actief handelen op de aandelenmarkt.
Escalation of Commitment
De escalatie van toewijding, ook wel bekend als het sunk cost effect, is het verschijnsel waarbij individuen blijven investeren in een project of beslissing, zelfs als het duidelijk is geworden dat het waarschijnlijk niet succesvol zal zijn. Dit komt vaak voor wanneer mensen al aanzienlijke middelen hebben geïnvesteerd in een project, zoals tijd, geld of energie. In plaats van deze middelen als "verloren" te beschouwen en zich terug te trekken, beslissen mensen vaak om nog meer middelen te investeren in een poging om de situatie te verbeteren.