Kennisbank

Overconfidence bias, ook wel overmoedbais genoemd, verwijst naar de neiging van mensen om hun eigen capaciteiten, oordelen en prestaties te overschatten. Dit gebeurt vaak omdat mensen te veel vertrouwen op hun eigen ervaringen en vaardigheden, en niet genoeg aandacht besteden aan de factoren die kunnen bijdragen aan hun succes of falen.

Het overrechtvaardigingseffect, ook wel bekend als het verlies van intrinsieke motivatie, verwijst naar de neiging van mensen om hun intrinsieke motivatie voor een activiteit te verliezen wanneer ze extrinsieke beloningen ontvangen voor het uitvoeren van die activiteit. Met andere woorden, mensen die worden beloond voor het doen van iets wat ze al leuk vinden, kunnen hun motivatie om het te doen verliezen omdat ze nu het gevoel hebben dat ze het doen voor de beloning in plaats van omdat ze het leuk vinden.

Het picture superiority effect verwijst naar de observatie dat mensen informatie beter onthouden wanneer deze wordt gepresenteerd in de vorm van afbeeldingen in plaats van tekst. Dit effect is goed gedocumenteerd in de psychologische literatuur.

De planning fallacy is een cognitieve bias waarbij mensen de neiging hebben om de tijd te onderschatten die nodig is om een taak of project te voltooien. Ze hebben de neiging om te geloven dat ze de taak sneller kunnen voltooien dan in werkelijkheid mogelijk is. Dit fenomeen is niet alleen van toepassing op individuen, maar ook op groepen die projecten plannen en beheren.

Het pratfall-effect is het fenomeen waarbij de aantrekkelijkheid van een persoon toeneemt als hij/zij een kleine fout maakt, omdat dit de persoon menselijker en sympathieker maakt. Dit effect kan worden waargenomen wanneer iemand die als competent wordt beschouwd, een kleine fout maakt, wat een positieve impact heeft op de perceptie van anderen over zijn/haar competentie en persoonlijkheid.

Het primacy-effect verwijst naar de neiging van mensen om meer gewicht toe te kennen aan informatie die ze het eerst ontvangen, in plaats van informatie die later volgt. Dit betekent dat de eerste indrukken en informatie die mensen ontvangen, vaak een blijvende invloed hebben op hun perceptie van een persoon, situatie of gebeurtenis.

Projection bias betekent in het Nederlands 'projectie bias'. Dit is een psychologisch fenomeen waarbij mensen hun eigen eigenschappen, gevoelens, waarden of attitudes toeschrijven aan anderen. Met andere woorden, mensen gaan er vaak van uit dat anderen hetzelfde denken en voelen als zijzelf, zelfs als dit niet het geval is. Dit kan leiden tot onjuiste interpretaties van het gedrag van anderen en kan ook leiden tot stereotypering en vooroordelen.

Prospect theory is een psychologische theorie die ontwikkeld is door Daniel Kahneman en Amos Tversky om menselijk beslissingsgedrag te verklaren. De theorie stelt dat mensen niet alleen waarde hechten aan de uiteindelijke uitkomst van een beslissing, maar ook aan de manier waarop die uitkomst wordt bereikt.

Het Pygmalion-effect is het psychologische fenomeen waarbij de verwachtingen van een persoon over een andere persoon, kunnen leiden tot een self-fulfilling prophecy, waarbij deze persoon zich gaat gedragen en presteren op een manier die in lijn ligt met de verwachtingen van de eerste persoon. Het effect is genoemd naar de mythe van Pygmalion, waarin een beeldhouwer verliefd wordt op een beeld dat hij heeft gemaakt en het tot leven brengt door ernaar te handelen alsof het een echt persoon is.

Regret Aversion, ook wel spijtvermijding genoemd, is een fenomeen in de psychologie waarbij mensen risico's vermijden om te voorkomen dat ze later spijt krijgen van hun beslissingen. Het wordt gekenmerkt door de angst om achteraf spijt te krijgen van een beslissing, waardoor mensen beslissingen nemen op basis van het minimaliseren van het potentiële verlies in plaats van het maximaliseren van de potentiële winst.

Regrettheorie is een beslissingsmodel dat probeert te verklaren hoe mensen keuzes maken in situaties waarbij de uitkomst onzeker is. Het model gaat ervan uit dat mensen niet alleen rekening houden met de mogelijke uitkomsten van hun keuzes, maar ook met hun emoties als gevolg van die uitkomsten.

De representativiteitsheuristiek is een denkstrategie waarbij mensen de kans op gebeurtenissen of de waarschijnlijkheid van conclusies beoordelen op basis van hoe goed deze passen bij het stereotype of de typische voorstelling van een situatie of groep.